του Ιωάννη Φούλια
Η ιταλική Αναγέννηση ανέδειξε στον τομέα του κοσμικού τραγουδιού ένα μουσικό είδος αντάξιο της μορφής και του περιεχομένου του θρησκευτικού μοτέττου: το πολυφωνικό μαδριγάλι του 16ου αιώνα βασίσθηκε σε κείμενα μεγάλων μορφών των ιταλικών γραμμάτων (Petrarca, Boccaccio, Ariosto, Tasso κ.ά.), ενώ στην εξέλιξή του κατέστη ένα πεδίο γόνιμου συνθετικού πειραματισμού, ιδίως όσον αφορά στην προβληματική της διασυνδέσεως του λόγου με κατάλληλες εκφραστικές μουσικές χειρονομίες.
Ο Ζακ Αρκαντέλτ ή Αρκαντέλ (Jacques Arcadelt, ή Jacob Archadelt, ή Arcadet, ή Arcadente) , Μπολόνια 5 Νοεμβρίου 1504; 1505; 1507; – Παρίσι 14 Οκτωβρίου 1568) ήταν Γαλλοφλαμανδός συνθέτης του 16ου αιώνα, από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της πρώτης γενεάς συνθετών του ιταλικού μαδριγαλίου της Αναγέννησης.
Ήταν ο μοναδικός έλληνας συνθέτης και βαρύτονος της Αναγέννησης, ο οποίος αναφέρεται ως Francesco Londarit detto il Greco. Γεννήθηκε το 1518 στο βενετσιάνικο Ηράκλειο (τότε Χάνδακας) και θα μπορούσε κανείς να πει ότι έζησε μία πολυτάραχη ζωή: ιστορίες για φόνους, αφορισμό και κατασκοπεία, αλλά και μεγάλη μουσική δραστηριότητα.
Κάθε πρωί, καθώς ξυπνώ άλλη μια φορά κάτω από το πέπλο του ουρανού, νιώθω πως για μένα είναι πρωτοχρονιά.
Η Ρώμη έχει αποτελέσει το σκηνικό για πολλές κινηματογραφικές ταινίες.
Η Αγγελική Πάλλη (1798 – 1875) υπήρξε Ελληνο-Ιταλίδα λόγια με φιλελληνική δράση.
Κατά την περίοδο της Βενετοκρατίας στα μεγάλα αστικά κέντρα της Κρήτης (Ηράκλειο, Χανιά, Ρέθυμνο) αναπτύχθηκε ένας αστικός πολιτισμός ως αποτέλεσμα της βενετοκρητικής πολιτισμικής, κοινωνικής και οικονομικής ώσμωσης, ο οποίος οδήγησε στην αναγέννηση, της λογοτεχνίας, της Τέχνης και του πολιτισμού γενικότερα, τη λεγόμενη κρητική αναγέννηση. Αξιοσημείωτο είναι ότι ο βενετοκρητικός πολιτισμικός συγκρητισμός κορυφώθηκε με τη μεταβολή της μεσαιωνικής φεουδαρχικής ταξικής κοινωνίας σε αστική στα μέσα του 16ου αιώνα, οπότε η Κρήτη έγινε τμήμα του Βενετικού κράτους παύοντας να είναι αποικία.
Η Κλεόφη, Κλεώπα, ή Κλεόπα, Μαλατέστα Παλαιολογίνα (ιταλικά : Cleofa Malatesta) ήταν Ιταλικής καταγωγής πριγκίπισσα και δέσποινα του Μυστρά.
H συλλογή Σάτουρα, το τέταρτο ποιητικό βιβλίο του Εουτζένιο Μοντάλε (στο οποίο περιλαμβάνονται και τα δύο ποιήματα που δημοσιεύονται εδώ), συγκεντρώνει και συστηματοποιεί τα ποιήματα που γράφτηκαν μεταξύ του 1962 και του 1970, και κυκλοφόρησε το 1971 από τον εκδοτικό οίκο Μονταντόρι.
Θέμα δημοφιλές στην ελληνική βιβλιογραφία υπήρξε ανέκαθεν ο Φιλελληνισμός και η προσφορά ξένων εθελοντών στον ελληνικό αγώνα για εθνική ανεξαρτησία.
