Λίγες ημέρες μετά την ενθουσιώδη πρεμιέρα της στην Τεργέστη μπροστά σε ένα κοινό 1.000 θεατών, η «Τελευταία παραλία» προβάλλεται και στις ελληνικές αίθουσες (από την περασμένη Πέμπτη), ενώ ακολουθεί η διανομή της σε Ιταλία, Γαλλία και Αυστρία. Εχει προηγηθεί, βεβαίως, η επιτυχημένη παγκόσμια «πρώτη» τον περασμένο Μάιο στο επίσημο πρόγραμμα του Φεστιβάλ Κανών.
Ντάβιντε Ντελ Ντέγκαν & Θάνος Αναστόπουλος
«Είπαμε με τον Ντάβιντε ότι αυτό είναι το κοντινότερο που θα φτάσουμε να είμαστε πρωταγωνιστές ενός ροκ κονσέρτου» μας λέει αστειευόμενος ο σκηνοθέτης Θάνος Αναστόπουλος («Ολο το βάρος του κόσμου», «Διόρθωση», «Η κόρη»), που συνσκηνοθέτησε την ταινία με τον Ιταλό Ντάβιντε Ντελ Ντέγκαν και μας εξηγεί τι αντιπροσωπεύει αυτή η περίφημη δημοτική παραλία της Τεργέστης που από την εποχή της Αυστροουγγρικής Αυτοκρατορίας (1867-1918) παραμένει κομμένη στα δύο, με έναν τοίχο να χωρίζει άντρες και γυναίκες.
Μένετε μόνιμα στην Τεργέστη εδώ και κάποια χρόνια. Πώς αποφασίσατε να περάσετε από τη μυθοπλασία στο ντοκιμαντέρ γυρίζοντας μια ταινία για την παραλία El Pedocin;
Για δύο λόγους: Ο ένας είναι η ύπαρξη του τοίχου που χωρίζει άντρες και γυναίκες, ο άλλος η εικόνα του μικρού γιου μου στην παραλία. Θυμήθηκα τα παιδικά μου χρόνια στον Αλιμο και στο Καλαμάκι με τον πατέρα μου, που ήταν χειμερινός κολυμβητής, και ένιωσα ένα συναίσθημα που είχε να κάνει με την ένταξη, την ταυτότητα, την καταγωγή. Αρχισα να κάνω σκέψεις γύρω από τα σύνορα και τους διαχωρισμούς, τα δύο φύλα, το ανθρώπινο σώμα. Ρώτησα να μάθω αν έχουν γίνει ταινίες για την παραλία, και διαπίστωσα ότι ενώ έχουν γίνει πολλά ρεπορτάζ, δεν είχε γίνει καμία ταινία, κατά κάποιον τρόπο δεν το είχε σκεφτεί κανείς, τόσο συνηθισμένο το θεωρούσαν όλοι. Στην πορεία έμαθα ότι άλλος ένας ετοίμαζε την ίδια περίοδο ταινία για το ίδιο θέμα. Φανταστείτε, 120 χρόνια δεν έχει κάνει κανείς μια ταινία για την παραλία και ξαφνικά ήμασταν δύο! Ηταν σαν η παραλία να μας διάλεξε για να διηγηθούμε την ιστορία της.
Το ντοκιμαντέρ λειτουργεί μεταξύ άλλων σαν μικρογραφία της Ευρώπης
 |
Ηταν στους στόχους μας αυτή η διακλάδωση της θεματικής. Ξεκινήσαμε την ταινία τον χειμώνα του 2013. Είχαμε την αίσθηση ότι κάνουμε μια κωμωδία για τον τελευταίο τοίχο της Ευρώπης. Γελάγαμε γι’ αυτό και λέγαμε ότι η Ευρώπη μεγαλώνει, υπάρχει η κοινή οικονομία, το κοινό πέρασμα και ότι έχει μείνει μόνο αυτός ο τοίχος σαν ένα παράδοξο. Μέχρι να τελειώσουμε το μοντάζ και να ολοκληρωθεί η ταινία, άρχισαν να χτίζονται ξανά τοίχοι...
Η εντύπωση που δίνεται από την ταινία είναι ότι όλοι συνυπάρχουν αρμονικά στην παραλία.
Δεν είναι ο παράδεισος ?αυτό δεν υπάρχει?, συμβαίνουν κάποια πράγματα όμως που βοηθούν πολύ. Είναι μια επιλογή να συναντιέται ο ένας με τον άλλον, άρα και μια ανάγκη. Επίσης οι άνθρωποι της Τεργέστης αντιμετωπίζουν τα προβλήματα με μια δόση μεσοευρωπαϊκού χιούμορ, με τη μνήμη των τραυμάτων που έχουν αλλά και με τον μοναδικό τρόπο που μπορεί κανείς να επιβιώσει σήμερα, το να γελάς. Αν πάψεις να γελάς, τελείωσε, δεν θα μείνει τίποτα. Μην ξεχνάτε όμως ότι η πόλη συνδέεται στενά με τη Σλοβενία, εξ ου και η σλοβενική μειονότητα, και το ανακάτεμα των πληθυσμών συμβαίνει εδώ και χρόνια. Υπάρχει και εβραϊκή κοινότητα, σερβική, όπως και ελληνική. Το μειονέκτημα και πλεονέκτημα της Τεργέστης είναι ότι όλοι προέρχονται από κάπου αλλού. Είναι όλοι ξένοι. Οταν έχεις κάποια χρόνια στην πόλη έχεις πια την αίσθηση ότι εσύ είσαι ο ντόπιος και οι καινούργιοι που έρχονται είναι οι ξένοι. Κι όμως, στην πραγματικότητα όλοι έχουν έρθει από κάπου αλλού.
Είναι εντυπωσιακό, ωστόσο, πως ενώ ο τοίχος χωρίζει στη μέση την παραλία, κανείς δεν μιλάει γι’ αυτόν. Είναι σαν να μην υπάρχει.
Οταν αρχίσαμε να γυρίζουμε την ταινία είχαμε ξεκινήσει κι εμείς με αυτό το στερεότυπο. Αλλά μετά συνειδητοποιήσαμε ότι μόνο εμείς είχαμε τον τοίχο στον νου μας. Για κανέναν άλλον δεν υπάρχει. Εχει ένα παράδοξο αυτός ο τοίχος, από την περίοδο ακόμη της Αυστροουγγαρίας, είναι ένα είδος μνημείου και θυμίζει το παρελθόν της πόλης αλλά και ζωντανή παράδοση με την έννοια ότι παραμένει ενώ περνούν γενιές και γενιές, χωρίς να είναι κάτι μουσειακό. Είναι το σύμβολο τού να ανήκεις κάπου.
Πρόκειται, λοιπόν, για ένα ντοκιμαντέρ αφιερωμένο στην Τεργέστη και στους κατοίκους της;
Είναι κι αυτό, αλλά και μια μεταφορά για την Ευρώπη, για τους ανθρώπους που έχουν ζήσει πολέμους και έχουν περάσει από πολλά και συνεχίζουν να ζουν και να επιθυμούν τη ζωή, χωρίς να έχουν ξεχάσει τι έχει συμβεί. Οπότε, με έναν τρόπο, είναι μια ταινία υπενθύμισης και αντίστασης. Ο άνθρωπος ξεχνάει τα δύσκολα, ότι έχει βρεθεί και ο ίδιος εκεί. Το πρόβλημα στην εποχή μας είναι η έλλειψη της μνήμης. Αυτό δημιουργεί τα μεγαλύτερα προβλήματα. Ακόμα και αυτό που γίνεται αυτή τη στιγμή, οι μετακινήσεις των πληθυσμών στη Μεσόγειο, αν διαβάσει κανείς την Ιστορία της Μεσογείου είναι μόνο μετακινήσεις πληθυσμών. Η Ευρώπη δεν θα είχε δημιουργηθεί διαφορετικά. Αυτό που με εντυπωσιάζει είναι πως ο άνθρωπος έχει την ικανότητα να πέφτει στα ίδια λάθη και να ξεχνάει. Μάλλον το παρελθόν είναι τόσο τραυματικό που έχει κανείς την τάση να το σβήνει και σβήνοντας να ξανακάνει τα ίδια λάθη.
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΑΝΤΑ ΔΑΛΙΑΚΑ
Πηγή:
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου